Συνεντεύξεις

Περικοπές, προσλήψεις και αναδυόμενες προκλήσεις στη δημόσια Υγεία

Η κάλυψη των ανασφάλιστων, οι δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, η προαγωγή του Μητρικού Θηλασμού και η ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, βρίσκονται στη ατζέντα της υφυπουργού Υγείας, κ. Κατερίνας Παπακώστα – Σιδηροπούλου. Σε μια περίοδο που η κυρίαρχη λέξη είναι οι περικοπές, το υπουργείο Υγείας βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει η Υφυπουργός, «Είναι θέμα δόγματος, πού επιλέγεις να επενδύσεις».

Ποιες είναι οι σημαντικότερες προκλήσεις της δημόσιας υγείας σήμερα;

Σήμερα, στον χώρο της Δημόσιας Υγείας αντιμετωπίζουμε αναδυόμενες ανάγκες. Από τη φύση του το Υπουργείο Υγείας ασχολείται αποκλειστικά με τον άνθρωπο, ως υπέρτερη αξία, την ανθρώπινη ζωή και την υγεία. Στόχος μας, η πρόσβαση σε μια καλύτερη και ποιοτικότερη δημόσια φροντίδα υγείας καθολικά, χωρίς ανισότητες, ιδίως υπό τις συνθήκες που δημιούργησε η οικονομική κρίση. Άρα, το δόγμα του Υπουργείου Υγείας είναι αμιγώς ανθρωποκεντρικό. Εργαζόμαστε δηλαδή έτσι, ώστε οι πόροι που διαθέτουμε σήμερα να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες, όπως αυτές έχουν καταγραφεί από τις Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας επ’ ωφελεία των ληπτών υπηρεσιών υγείας. Ήδη, για πρώτη φορά στον τόπο, θέτουμε όλους τους ανασφάλιστους πολίτες κάτω από την ομπρέλα του Υπουργείου Υγείας, ώστε να μην μείνει κανείς αφρόντιστος. 

Έχετε δηλώσει ότι η πρόληψη είναι μια μάχη. Πόσο υπολειπόμαστε σαν λαός στο κομμάτι της πρόληψης;

Η πρόληψη είναι μια συνεχής μάχη, μια δυναμική διαδικασία. Η πρόληψη και η προαγωγή της υγείας αποτελούν κρίσιμο κομμάτι της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, προκειμένου να κρατήσουμε υγιή τον πληθυσμό. Οι Έλληνες έχουν ένα υψηλό προσδόκιμο ζωής, ως Υπουργείο Υγείας όμως «χτίζουμε» διαρκώς μια κουλτούρα πρόληψης, η οποία αναμφίβολα πρέπει να ξεκινά στη βρεφική ηλικία, όπου μπαίνουν οι βάσεις και υιοθετούνται υγιή πρότυπα. Το νομοσχέδιο για τον Μητρικό Θηλασμό χτίζει, για παράδειγμα, μια τέτοια κουλτούρα πρόληψης και προαγωγής της υγείας.

Ψυχιατρική μεταρρύθμιση: Τι περιλαμβάνει; Γιατί δεν έχει γίνει πραγματικότητα, μετά από 30 χρόνια συζήτησης; Θα ολοκληρωθεί;

Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση χρονολογείται 3 δεκαετίες πίσω. Σε αυτές τις 3 δεκαετίες υπήρχε και αφθονία οικονομικών πόρων και αφθονία ανθρώπινων πόρων, παρ’ όλα αυτά όμως, η εξέλιξή της ήταν αντιστρόφως ανάλογη. Ως αρμόδια Υφυπουργός, έθεσα ως πεμπτουσία για την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, την απόλυτη τήρηση των δικαιωμάτων των ψυχικώς πασχόντων. Για τον λόγο αυτό, απέστειλα αμέσως συστάσεις προς τις δομές ψυχικής υγείας δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, ως «Ευαγγέλιο», για τον μετασχηματισμό της Ψυχιατρικής Υγείας. Επιπλέον, με την ανάληψη των καθηκόντων μου, διά νόμου, εντάξαμε τα ψυχιατρικά τμήματα στα Γενικά Νοσοκομεία και δώσαμε τη δυνατότητα σε λήπτες ψυχικών υπηρεσιών και στους συγγενείς τους να μετέχουν σε βασικά όργανα λήψης αποφάσεων (όπως οι Τομεακές Επιτροπές Ψυχικής Υγείας και η Επιτροπή Ψυχικής Υγείας του ΚΕΣΥ), με στόχο την αποστιγματοποίηση, την κοινοτική φροντίδα και την κοινωνική ενσωμάτωση των ανθρώπων αυτών.

Πλέον, η ψυχική υγεία απενοχοποιείται, προκειμένου να μπορεί κάποιος να προσφύγει και να λάβει υπηρεσίες, όπως θα προσέφευγε για οποιαδήποτε πάθηση, χωρίς κοινωνικό στιγματισμό.

Συνεπώς, ο σχεδιασμός μας αφορά σε δύο κύριους άξονες: την ενίσχυση των υφιστάμενων μονάδων ψυχικής υγείας και τη δημιουργία νέων, με έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα ψυχικής υγείας και την ενίσχυση των ψυχιατρικών τμημάτων των γενικών νοσοκομείων.

Είχατε μιλήσει για την πρόσληψη 1300 εργαζομένων στην ψυχική υγεία. Αυτές οι προσλήψεις έχουν γίνει;

Προχωρούμε στην καταγραφή των αναγκών και σκοπεύουμε να αξιοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας, όπως π.χ. τις προσλήψεις μονίμου προσωπικού, με το επικουρικό προσωπικό, την κινητικότητα κ.ά. Ήδη, με επικουρικό προσωπικό εξασφαλίσαμε 40, από τους 170, ψυχιάτρους στην ψυχική υγεία.

Πρόσφατα λάβατε μία σημαντική πρωτοβουλία για τον μητρικό θηλασμό. Τι δράσεις περιλαμβάνει και πόσο υπολογίζετε ότι θα αυξηθεί ο μητρικός θηλασμός στη χώρα μας με αυτά τα μέτρα;

Για πρώτη φορά, εισάγουμε στη χώρα, ένα ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για τον μητρικό θηλασμό. Με το Σχέδιο Νόμου, το οποίο βρίσκεται στο τελικό στάδιο, οικοδομείται η εθνική πολιτική στα ζητήματα της περιγεννητικής φροντίδας και του μητρικού θηλασμού. Ειδικότερα, δημιουργούνται Σταθμοί/ Χώροι Θηλασμού σε δημόσιες υπηρεσίες που εξυπηρετούν κοινό, σε αερολιμένες, λιμένες, σταθμούς ΚΤΕΛ, μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, χώρους άθλησης, εμπορικά κέντρα, καθώς και σε άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους. Πλέον, οι εργαζόμενες θηλάζουσες μητέρες στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα θα μπορούν να αντλούν και να αποθηκεύουν το μητρικό γάλα, κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας τους και εντός του χώρου που θα οριστεί ως Σταθμός/Χώρος Θηλασμού στην εργασία.

Επίσης, δημιουργούνται Περιγεννητικά Κέντρα (τριτοβάθμιες νοσηλευτικές μονάδες) σε όλα τα νοσοκομεία, για την παροχή υπηρεσιών υγείας προς τις επίτοκες, λεχωίδες και των εμβρύων-νεογνών τους. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία Τράπεζας Γάλακτος, στα δημόσια Νοσοκομεία, στα Νοσηλευτικά Ιδρύματα που λειτουργούν με τη μορφή Ν.Π.Ι.Δ. και στις ιδιωτικές Κλινικές που διαθέτουν μονάδα νεογνών. Ακόμη, προωθείται η ανάπτυξη της Πρωτοβουλίας «Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσοκομεία» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκειμένου να ενισχυθεί η προαγωγή του μητρικού θηλασμού.

Στόχος μας είναι να αλλάξει η κουλτούρα απέναντι στον μητρικό θηλασμό, να αυξήσουμε τα χαμηλά σημερινά ποσοστά του θηλασμού, οικοδομώντας μια νέα στάση από τις νέες μητέρες, με τρόπο οργανωμένο από την Πολιτεία, στηρίζοντας την οικογένεια, τη μητρότητα, τις νέες μητέρες και την παιδική υγεία.

Γιατί ο μητρικός θηλασμός είναι ένας τομέας όπου αξίζει να επενδύσουμε;

Η προαγωγή του Μητρικού Θηλασμού καταρχάς αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα για τα παιδιά και για τις μητέρες. Κατ’ επέκταση, πίστη μου είναι ότι ο μητρικός θηλασμός αποτελεί «επένδυση» για τη χώρα και για το Δημόσιο Σύστημα Υγείας, καθώς μακροπρόθεσμα τα οφέλη του αναμένεται να προσδώσουν άμεσο και έμμεσο οικονομικό όφελος στο σύστημα Υγείας. Επιπλέον, έχει αποδειχθεί ότι με τον μητρικό θηλασμό μειώνεται η νοσηρότητα και η θνητότητα του πληθυσμού, μειώνονται οι ανισότητες στην υγεία αλλά και η οικογενειακή δαπάνη για την υγεία.

Τι κινήσεις γίνονται για την πρόληψη των εξαρτήσεων;

Η μάχη με τους «δαίμονες» των εξαρτήσεων είναι καθημερινή. Εντατικοποιούμε τη δράση μας στον τομέα της πρόληψης, της θεραπείας, της επανένταξης και της ενημέρωσης, κατά όλων των μορφών εξαρτήσεων, όχι μόνο των ναρκωτικών ουσιών.

Το Υπουργείο Υγείας, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του ζητήματος των εξαρτήσεων, παρέχει υποστήριξη και συμβουλές σε παιδιά και εφήβους, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου, τόσο σε κεντρικό, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, μελετούν εκτενώς την έννοια της εξάρτησης, καθώς η συχνότητα νέων μορφών εξαρτήσεων, όπως π.χ. από το Διαδίκτυο, γίνεται ολοένα και πιο υψηλή.

Παράλληλα, υλοποιούνται εκπαιδευτικά σεμινάρια αναφορικά με τη διαδικασία της απεξάρτησης και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των εξαρτήσεων, πανελλαδικές εκστρατείες, όπως η καμπάνια του ΚΕΘΕΑ «Η δύναμη ν’ αλλάζεις». Και ασφαλώς προχωρούμε στην εκπόνηση του Εθνικού σχεδίου Δράσης για τα Ναρκωτικά.

Να υπογραμμίσω ότι, η πρόληψη των εξαρτήσεων δεν μπορεί να είναι υπόθεση μόνο των ειδικών. Η πρόληψη είχε και έχει άμεση σχέση με  τη διαμόρφωση και υιοθέτηση μιας θετικής στάσης ζωής, την υιοθέτηση καλών συνηθειών από μικρή ηλικία και εφ’ όρου ζωής. Προς αυτήν την κατεύθυνση, η Πολιτεία οφείλει να συνδράμει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων. Η πρόληψη κατά των εξαρτήσεων είναι μία μάχη, η οποία απαιτεί την επαγρύπνηση όλης της κοινωνίας.

Η απαγόρευση του καπνίσματος εξακολουθεί σε πολλές περιπτώσεις να αποτελεί «κενό γράμμα». Τι σκοπεύετε να κάνετε;

Η προστασία της ζωής και της υγείας των πολιτών της, ειδικά των παιδιών, των νέων, των εγκύων και άλλων ευπαθών ομάδων είναι προτεραιότητα. Ο νομοθέτης θέτει το πλαίσιο, οι ενήλικοι πολίτες κάνουν τις επιλογές τους. Ο νόμος δεν είναι τιμωρητικός, αλλά προστατευτικός.

Ήδη, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας χωρίς υψηλούς τόνους, ελέγχει, μέσω των ελεγκτικών οργάνων, την εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου απαγόρευσης του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους.

Επιπλέον, το Υπουργείο Υγείας αναπτύσσει πολύπλευρες αντικαπνιστικές δράσεις και προληπτικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων διακοπής του καπνίσματος με τα ιατρεία διακοπής του καπνίσματος, τόσο στα δημόσια νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., όσο και σε φορείς της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ακόμα, με στοχευμένες καμπάνιες, τόσο προς τους ανηλίκους, με το τηλεοπτικό σποτ και το φυλλάδιο «Μαθαίνω να μην καπνίζω», όσο και με έναν οδηγό αυτοβοήθειας για τη διακοπή του καπνίσματος στην εγκυμοσύνη, τον οποίο έχουμε αναρτήσει στην ιστοσελίδα του Υπουργείου, επιχειρούμε να δημιουργήσουμε υγιή νοοτροπία στα παιδιά και να ευαισθητοποιήσουμε την κοινή γνώμη για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.

Πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση στο υπουργείο Υγείας, σε μια περίοδο όπου η κυρίαρχη λέξη είναι οι περικοπές;

Περικοπές! Πριν την οικονομική κρίση, η χρηματοδότηση του Δημόσιου Συστήματος Υγείας διακρινόταν από το «κέρας της Αμάλθειας». Παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα, ως προς την ποιότητα των υπηρεσιών, την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια του συστήματος υπήρξαν, εν τοις πράγμασι, αντιστρόφως ανάλογα. Άρα, είναι θέμα δόγματος, πού επιλέγεις να επενδύσεις. Εμείς επενδύουμε στον άνθρωπο και οι επιλογές μας στο Υπουργείο Υγείας είναι ανθρωποκεντρικές. Τρέχουμε λοιπόν, την κάλυψη των ανασφαλίστων, την κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων και την εκστρατεία δωρεάν προληπτικών εξετάσεων για τον γυναικείο πληθυσμό που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο και αγκαλιάζεται από τις γυναίκες, σε όλη τη χώρα.

Έχετε διατελέσει για πολλά χρόνια Γραμματέας Γυναικών της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας της Βουλής. Είναι πραγματικότητα η ισότητα στην Ελλάδα του 2014;

Πιστεύω ότι έχουμε πολύ δρόμο ακόμα μπροστά μας. Γνωρίζετε ότι ως Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Βουλής, αλλά και ως Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως του Σύνθετου Δείκτη για την Ισότητα των Φύλων της Ε.Ε. διαπίστωσα ότι οι μεγαλύτερες ανισότητες, ανάμεσα στα φύλα, υφίστανται σε θέματα εξουσίας και λήψης των αποφάσεων. Υπάρχει ακόμα υπο-εκπροσώπηση των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των μεγάλων επιχειρήσεων, η οποία είναι εμφανής στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. Να τονίσω ότι οι ανισότητες μεταξύ γυναικών και ανδρών επιδεινώθηκαν με την κρίση. Οι γυναίκες για παράδειγμα, είναι περισσότερο εκτεθειμένες στη φτώχεια, στην ανεργία, στη βία, στη σεξουαλική εκμετάλλευση, προβλήματα, τα οποία, με την κρίση εμφανίζουν έξαρση.

Συνεπώς, υπό τις παρούσες συνθήκες, οφείλουμε να επανεξετάσουμε τα ζητήματα ισότητας και να τα δούμε υπό το πρίσμα των πραγματικών συνεπειών της οικονομικής κρίσης.

Πόσο δύσκολη είναι η ενασχόληση μιας γυναίκας με τα κοινά; Υπάρχει «προσωπικό κόστος»;

Προσωπικό κόστος υπάρχει σίγουρα. Αντισταθμίζεται απλώς από το γεγονός ότι η οικογένειά μου έχει αναπτύξει, μέσα από την ενασχόλησή μου στη δημόσια ζωή της χώρας, κουλτούρα προσφοράς και αλληλεγγύης και υπό την έννοια αυτή, με συμμερίζονται, με κατανοούν, και υποστηρίζουν την προσπάθεια που κάνω.

Ποια είναι η µέγιστη ηθική ανταµοιβή;

Ως ηθική ανταμοιβή ορίζω τη μεγάλη ικανοποίηση που αισθάνομαι να λειτουργώ ως ενεργός πολίτης. Αντανάκλαση αυτής της λειτουργίας μου είναι το έργο που παράγω ως προσφορά στο κοινωνικό σύνολο.

Η Ελληνίδα στην Ελλάδα της κρίσης. Σε τι διαφέρει από τις υπόλοιπες Ευρωπαίες;

Και οι Ελληνίδες και οι Ευρωπαίες υφίστανται τις συνέπειες της κρίσης εντονότερα σε σχέση με τους άντρες. Η Ελληνίδα έχει να αντιμετωπίσει δυσκολίες στην εναρμόνιση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή, υστέρηση στις αμοιβές της για ίσης αξίας παρεχόμενη εργασία. Έχει να αντιμετωπίσει ακόμη, στερεότυπα, τα οποία δεν έχουν εξαλειφθεί και χρειάζεται υποστήριξη με δομές, όπως για παράδειγμα Σταθμούς Μητρικού Θηλασμού, που να της επιτρέπουν και να βρίσκεται στην αγορά εργασίας και να προάγει την υγεία του παιδιού της και τη δική της.

Γιατί είναι σημαντικό να διαφυλάξουμε την υγεία της γυναίκας; Δράσεις του υπουργείου προς αυτήν την κατεύθυνση.

Κατά την παρουσίαση των στοιχείων του Σύνθετου Δείκτη για την Ισότητα των Φύλων της Ε.Ε., όπου είμαι πρέσβειρα Καλής Θελήσεως, διαπιστώσαμε ότι ανισότητα των φύλων υπάρχει και στην υγεία. Η υγεία της γυναίκας ως αγαθό χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση, με έµφαση στην πρόληψη.

Διαπιστώνοντας αυτό το έλλειμμα, με τη συνεργασία των Υγειονομικών Περιφερειών της χώρας και των Διοικητών των νοσοκομείων ανέλαβα την πρωτοβουλία, για την πρόληψη της υγείας των γυναικών, κατά του καρκίνου του μαστού και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, μια εκστρατεία δωρεάν προληπτικών εξετάσεων σε όλη τη χώρα. Επιπλέον, συστάθηκε στο Υπουργείο, Επιτροπή «για την υγεία της γυναίκας σε όλα τα στάδια της ζωής της», η οποία ως στόχο έχει την προαγωγή, την πρόληψη της υγείας της γυναίκας σε όλες τις ηλικίες. <

Πόσο θωρακισμένη είναι η χώρα μας απέναντι στον έμπολα;

Είμαστε ένα βήμα μπροστά από την Ευρώπη, όπως διαπιστώθηκε από τη Συντονιστική Συνάντηση των Υπουργών Υγείας στις Βρυξέλλες τον προηγούμενο μήνα. Έχουμε πάρει ήδη μέτρα για τον ιό από το καλοκαίρι –σε ανύποπτο δηλαδή χρόνο και έχουμε προβεί σε όλες εκείνες τις ενέργειες προκειμένου να θωρακίσουμε τη χώρα μας και τις πύλες εισόδου της από τον ιό. Πρόσφατα, εστάλησαν και επικαιροποιημένες οδηγίες για την πρόληψη μετάδοσης του ιού κατά την είσοδο παράνομων μεταναστών, καθώς και επικαιροποιημένες ταξιδιωτικές οδηγίες. Επιπλέον, πέρα από τα νοσοκομεία «Αμαλία Φλέμινγκ» και «Σωτηρία» που έχουν ήδη οριστεί, μπορούν και άλλα νοσοκομεία που έχουν τον κατάλληλο εξοπλισμό, να δέχονται και να νοσηλεύουν σε περίπτωση ανάγκης, ύποπτα περιστατικά Έμπολα.

Της Νεκταρία Καρακώστα

Επισκεφθείτε μας...

 

 

 

Εγγραφή στο Newsletter

 
 

Επισκεφθείτε...